Міні-музей «Беларуская хатка» – гэта адмыслова арганізаваная прадметна-асяроддзевая прастора ў групе, якая стварае ўнікальны куточак беларускай народнай культуры. Ён імітуе інтэр’ер традыцыйнай сялянскай хаты, дзе кожны прадмет “гаворыць” з дзецьмі, расказваючы пра побыт, рамёствы і мудрасць продкаў. Гэта месца, дзе гісторыя і традыцыі становяцца адчувальнымі і зразумелымі для дзяцей дашкольнага ўзросту.
Мэта стварэння
Фарміраванне ў дзяцей дашкольнага ўзросту пачуцця прыналежнасці да беларускай нацыянальнай культуры, павагі да яе традыцый і спадчыны праз непасрэдны кантакт з аўтэнтычнымі і стылізаванымі прадметамі народнага побыту.
Задачы
Адукацыйныя:
Пазнаёміць дзяцей з асаблівасцямі жыцця, побыту і працы беларускага народа.
Пашыраць веды аб традыцыйных беларускіх рамёствах, прыладах працы, посудзе, адзенні.
Фарміраць паняцці пра народныя святы, звычаі і фальклор (казкі, песні, прымаўкі).
Асвоіць базовую лексіку па тэме (хата, печ, калыска, прасніца, дыванок, куфар і інш.).
Развіваючыя:
Развіваць пазнавальную актыўнасць, даследчыцкі інтарэс, увагу, уяўленне і эмацыйную сферу.
Развіваць матора-тактыльныя адчуванні праз працу з рознымі матэрыяламі (дрэва, лён, салома, гліна).
Стымуляваць творчую дзейнасць (гульні, маляванне, лепка) на аснове ўражанняў.
Развіваць звязную мову, умянне апісваць прадметы і расказваць пра іх прызначэнне.
Выхаваўчыя:
Выхоўваць павагу да працы, таленту і мудрасці беларускага народа.
Выхоўваць любов да роднай мовы, культуры і гісторыі свайго краю.
Фарміравать пачуццё хатняга цяпла, сямейнасці, узаемапавагі (вялікая сям’я, ролі ў сям’і).
Выхоўваць беражлівыя адносіны да старажытных прадметаў як носьбітаў памяці.
Прынцыпы арганізацыі
Доступнасць і бяспека: Усе экспанаты знаходзяцца ў свабодным доступе для дзяцей (акрамя асабліва каштоўных), бяспечныя, зручныя для агляду.
Навуковасць: Інфармацыя пра экспанаты падаецца дакладна і проста.
Дынамічнасць: Экспазіцыя перыядычна абнаўляецца, дапаўняецца новымі прадметамі (па сезонах, святах).
Інтэграцыя: Музей выкарыстоўваецца ў розных відах дзейнасці: вучэбнай, гульнявой, мастацкай.
Сумесная творчасць: Экспанаты ствараюцца сумесна з выхавацелямі, бацькамі і дзецьмі.
Змесціва (экспазіцыя) і асноўныя экспанаты
Асноўныя зоны і прадметы:
«Чырвоны куток»: Ікона, вышыты ручнік («узор»).
«Сярэдзіна хаты»: Стол, лавы. На стале: самагонка, лыжка, хлеб, соль.
«Бабулін куток» (або «Кут каля печы»):
Прасніца з кудзеляй, вераценам.
Гліняны посуд (збанок, гарлач, міскі).
Драўляны посуд (кадзюба, ложкі).
Коўдра, падушкі з вышыўкай.
Куфар з «прыданым».
«Месца гаспадара»: Імітацыя інструментаў: колавыя вілы, драўляная піла, нажніцы для стрыжкі авечак.
«Дзіцячы куток»: Лялька-завіванка ў калысцы, самаробныя цацкі з гліны, лапцю, соломы.
«Сцяна»: Вышытыя кашулі, фартух, суконныя поясы, дываныкі, вішала для посуду.
Атрыбуты святаў: «Калядная зорка», «Вяночак» на Купалле, «Пісанкі» на Вялікдзень.
Формы работы з дзецьмі ў міні-музеі
Экскурсіі-знаёмствы з новымі прадметамі.
Гульнявыя заняткі («Хто дзе жыве ў хаце?», «Чаму гэта трэба?»).
Чытанне беларускіх народных казак і прытачаў у адпаведнай абстаноўцы.
Майстар-класы: лепка з гліны, аздабленне ручніка, выраб лялькі-завіванкі.
Інсцэніроўкі кароткіх сцэнак, калядных ці вясельных звычаяў.
Свабодная даследчая дзейнасць (патрогаць, разгледзець, параўнаць).
Выхавацельская работа
Прыцягненне бацькаў да папаўнення экспазіцыі (сямейныя рэліквіі, вырабы).
Сумеснае правядзенне святаў і мерапрыемстваў у «хатцы».
Кансультацыі для бацькаў па тэматыцы беларускага фальклору і традыцый.
Заключэнне
Міні-музей «Беларуская хатка» – гэта не проста збор старых прадметаў. Гэта жывы, цёплы свет, які адкрывае дзецям дзверы ў свет продкаў, выхоўвае ў іх карані і дае падставу быць ганарыцца сваёй зямлёй і народам. Гэта першы і важны крок да станаўлення сапраўднага патрыёта.
